Professional Scrum Master I یا PSM I گواهینامه‌ای از Scrum.org است که دانش شما درباره چارچوب Scrum، پاسخ‌گویی‌های Scrum Master و کاربرد Scrum در تیم‌ها را می‌سنجد. آزمون فعلی ۸۰ سؤال دارد، ۶۰ دقیقه زمان می‌برد و حدنصاب قبولی آن ۸۵٪ است. حضور در دوره آموزشی شرط شرکت در آزمون نیست و گواهینامه پس از قبولی تاریخ انقضا ندارد.
PSM I چیست؟
PSM I سطح پایه گواهینامه‌های Professional Scrum Master در Scrum.org است. این مدرک نشان می‌دهد دارنده آن با Scrum Guide آشناست و می‌تواند مفاهیم Scrum را در موقعیت‌های کاری به‌کار ببرد. صدور مدرک به قبولی در assessment وابسته است؛ شرکت در کلاس به‌تنهایی گواهینامه PSM I ایجاد نمی‌کند.
PSM I با Certified ScrumMaster یا CSM یکسان نیست. PSM I را Scrum.org صادر می‌کند و ساختار آزمون، دوره‌های آموزشی و قوانین آن به همین مرجع مربوط است. در مسیر Scrum.org، PSM II سطح پیشرفته و PSM III سطحی برای نشان‌دادن تسلط عمیق‌تر و توانایی کار در موقعیت‌های پیچیده است.
اسکرام مستر چه مسئولیتی دارد؟
در Scrum، اسکرام مستر صرفاً برگزارکننده جلسه‌ها یا مدیر پروژه به معنای متعارف نیست. Scrum.org نقش او را پاسخ‌گو برای جاانداختن Scrum تعریف می‌کند؛ این شامل کمک به تیم و سازمان برای فهم و به‌کارگیری چارچوب، تقویت خودمدیریتی تیم، بهبود اثربخشی آن و کمک به رفع موانع پیشرفت است.
در عمل، اسکرام مستر ممکن است جلسه‌ها را تسهیل کند، به اعضای تیم در کارکردن با هم کمک کند، با Product Owner درباره شفافیت و مدیریت Product Backlog همکاری کند و به سازمان در فهم Scrum یاری برساند. این مسئولیت‌ها به مهارت‌هایی مانند تسهیل‌گری، گوش‌دادن، کوچینگ، ارتباط حرفه‌ای و شناخت عمیق چارچوب نیاز دارند.
شرایط شرکت در آزمون PSM I
طبق صفحه رسمی Scrum.org، حضور در دوره آموزشی پیش‌نیاز آزمون نیست. بنابراین داوطلب می‌تواند مستقل مطالعه کند و مستقیماً assessment را بخرد؛ شرکت در دوره برای یادگیری ساختارمند و تمرین کاربرد Scrum توصیه می‌شود، اما قبولی در آزمون همچنان شرط دریافت گواهینامه است.
پیش از پرداخت، مشخص کنید هدفتان فقط اثبات دانش پایه است یا علاوه بر آزمون به تمرین و بازخورد آموزشی هم نیاز دارید. خرید assessment به‌تنهایی آموزش یا آمادگی آزمون را فراهم نمی‌کند.
ساختار آزمون PSM I در ۲۰۲۶
اطلاعات فعلی آزمون در صفحه رسمی Scrum.org به این شکل اعلام شده است:
| مشخصه | جزئیات |
|---|---|
| تعداد سؤال | ۸۰ |
| زمان آزمون | ۶۰ دقیقه |
| حدنصاب قبولی | ۸۵٪ |
| قالب سؤال‌ها | چندگزینه‌ای، چندپاسخی و درست/نادرست |
| هزینه هر تلاش | ۲۰۰ دلار آمریکا، به‌علاوه مالیات احتمالی |
| زبان‌های فهرست‌شده | انگلیسی، ژاپنی و چینی ساده‌شده |
رمز خریداری‌شده برای آزمون منقضی نمی‌شود، اما برای یک تلاش معتبر است. اگر در یک تلاش قبول نشوید، برای شرکت مجدد باید assessment دیگری تهیه کنید.
آزمون PSM I چه موضوعاتی را می‌سنجد؟
Scrum.org برای PSM I سه حوزه تمرکز را معرفی می‌کند:
| حوزه تمرکز | موضوع‌های نمونه |
|---|---|
| فهم و به‌کارگیری چارچوب Scrum | تجربه‌گرایی، ارزش‌های Scrum، Scrum Team، رویدادها، مصنوعات و Definition of Done |
| توسعه افراد و تیم‌ها | تیم‌های خودمدیریت، تسهیل‌گری و کوچینگ |
| مدیریت محصول با چابکی | پیش‌بینی و برنامه‌ریزی انتشار، ارزش محصول، مدیریت Product Backlog، ذی‌نفعان و مشتریان |
دانستن تعریف‌ها کافی نیست. بعضی سؤال‌ها از شما می‌خواهند با توجه به یک موقعیت، بهترین اقدام یا تفسیر را انتخاب کنید. بنابراین، هنگام مطالعه فقط دنبال حفظ‌کردن واژه‌ها نباشید؛ منطق انتخاب اقدام را بر اساس Scrum بررسی کنید.
چطور برای آزمون PSM I آماده شویم؟
۱. Scrum Guide را بخوانید. آن را منبع اصلی برای قواعد، رویدادها، مصنوعات و مسئولیت‌های Scrum در نظر بگیرید. نسخه رسمی را از Scrum Guides دریافت کنید.
۲. نسخه انگلیسی را هم مرور کنید. حتی اگر ابتدا راهنمای فارسی را می‌خوانید، اصطلاحات انگلیسی مورد استفاده در آزمون را بشناسید.
۳. سه حوزه تمرکز آزمون را پوشش دهید. به Scrum Framework، کار با افراد و تیم‌ها و مدیریت محصول با رویکرد چابک توجه کنید.
۴. از Scrum Open برای تمرین استفاده کنید. این ارزیابی تمرینی رایگان، راهی برای بررسی آشنایی شما با مبانی است؛ نتیجه آن گواهینامه نیست و جای آزمون PSM I را نمی‌گیرد.
۵. سؤال‌ها را با زمان محدود تمرین کنید. در زمان آزمون برای ۸۰ سؤال ۶۰ دقیقه دارید؛ پس سرعت خواندن و تشخیص نکته اصلی سناریو را هم تمرین کنید.
۶. پاسخ‌ها را تحلیل کنید. بعد از هر تمرین، دلیل درست‌بودن گزینه انتخابی و دلیل نادرست‌بودن گزینه‌های دیگر را به چارچوب Scrum برگردانید.
Scrum.org تأکید می‌کند که خواندن Scrum Guide به‌تنهایی لزوماً برای قبولی کافی نیست؛ آزمون توانایی تفسیر و کاربرد دانش در موقعیت‌های دشوار را هم می‌سنجد.
PSM I چه کمکی به مسیر شغلی می‌کند؟
PSM I می‌تواند دانش پایه شما را برای کار در تیم‌های Scrum مستند کند، اما به‌تنهایی استخدام یا حقوق مشخصی را تضمین نمی‌کند. برای نقش Scrum Master، کارفرما ممکن است علاوه بر گواهینامه به تجربه کار با تیم، تسهیل‌گری، ارتباط مؤثر، توانایی کوچینگ و شناخت فضای کاری صنعت هم توجه کند.
اگر هدف شما ورود به این مسیر است، آگهی‌های شغلی شهر و صنعت موردنظرتان را بررسی کنید و ببینید کارفرما چه تجربه‌ها و مهارت‌هایی می‌خواهد. سپس برنامه یادگیری خود را کنار مطالعه آزمون، با تمرین واقعی جلسه‌ها، همکاری تیمی، مدیریت موانع و گفت‌وگو با Product Owner تکمیل کنید.
آیا گواهینامه PSM I منقضی می‌شود؟
خیر. طبق اطلاعات فعلی Scrum.org، PSM I گواهینامه‌ای مادام‌العمر است و هزینه سالانه برای تمدید ندارد. این موضوع را با رمز assessment اشتباه نگیرید: رمز آزمون برای یک تلاش قابل استفاده است، هرچند تاریخ انقضا ندارد.
پرسش‌های پرتکرار
آیا برای شرکت در آزمون PSM I باید در دوره شرکت کنم؟
خیر. شرکت در دوره پیش‌نیاز آزمون نیست. می‌توانید مستقل مطالعه کنید و assessment را تهیه کنید. Scrum.org شرکت در دوره را برای یادگیری توصیه می‌کند.
آزمون PSM I چند سؤال دارد و حدنصاب قبولی آن چیست؟
آزمون ۸۰ سؤال دارد، ۶۰ دقیقه زمان برای آن در نظر گرفته شده و حدنصاب قبولی ۸۵٪ است. قالب‌ها شامل سؤال‌های چندگزینه‌ای، چندپاسخی و درست/نادرست هستند.
هزینه آزمون PSM I چقدر است؟
Scrum.org در حال حاضر برای هر تلاش ۲۰۰ دلار آمریکا اعلام کرده است؛ مالیات احتمالی در مرحله پرداخت محاسبه می‌شود. پیش از خرید، قیمت روز را در صفحه رسمی آزمون ببینید.
آزمون PSM I به فارسی برگزار می‌شود؟
فارسی در فهرست زبان‌های رسمی PSM I درج نشده است. Scrum.org امکان استفاده از افزونه ترجمه مرورگر را مطرح می‌کند، اما دقت ترجمه را تضمین نمی‌کند. گزینه‌ها و دستورالعمل جاری را پیش از آزمون بررسی کنید.
آیا PSM I تاریخ انقضا دارد؟
خیر. گواهینامه PSM I مادام‌العمر است و هزینه سالانه تمدید ندارد.
آمادگی آزمون PSM I با فناوران
اگر برای مطالعه مستقل به برنامه و تمرین ساختارمند نیاز دارید، دوره ضبط‌شده Scrum Master فناوران با آمادگی PSM I را بررسی کنید. برای انتخاب مسیر متناسب با تجربه و هدف شغلی‌تان نیز می‌توانید از مشاوره شغلی فناوران استفاده کنید. شرکت در دوره اختیاری است و صدور گواهینامه فقط پس از قبولی در آزمون Scrum.org انجام می‌شود.
